پماد اگزما و پسوریازیس طب سنتی چین

پسوریازیس(بیماری صدف): یک بیماری پوستی مزمن است که با التهاب ناشی از اختلال در عملکرد سیستم‌ایمنی بدن همراه است و می‌تواند به طور چشمگیری بر کیفیت زندگی بعضی از افراد مبتلا به آن تاثیر بگذارد. در این مطلب با این بیماری، علت بروز، تشخیص، درمان و مراقبت‌های لازم برای کنترل و مدیریت موثر آن آشنا می‌شویم.

پسوریازیس چیست؟

پسوریازیس یک بیماری مزمن (طولانی‌مدت) است که در آن سیستم‌ایمنی بیش از حد فعال شده و به تکثیر سریع سلول‌های پوست منجر می‌شود، درنتیجه قسمت‌هایی از پوست ملتهب و پوسته‌‌پوسته می‌شوند.

پسوریازیس کدام نواحی بدن را درگیر می‌کند؟

درگیری در بیشتر موارد در پوست سر، آرنج یا زانو اتفاق می‌افتد، اما سایر قسمت‌های بدن هم ممکن است تحت‌تاثیر قرار بگیرند. (2)

انواع مختلف پسوریازیس کدامند؟

انواع مختلفی از پسوریازیس وجود دارد، از جمله:

پسوریازیس پلاکی

رایج‌ترین فرم پسوریازیس که به صورت ناحیه‌هایی برجسته و قرمز رنگ که با فلس‌های سفید نقره‌ای پوشیده شده‌اند، ظاهر می‌شود. این نواحی معمولاً به صورت متقارن روی بدن ایجاد شده و بیشتر روی سر، تنه و اندام‌ها به‌ویژه آرنج‌ها و زانوها دیده می‌شوند.

پسوریازیس قطره‌ای

نوعی که در بیشتر موارد به شکل ظاهر شدن نقاط  کوچک قرمز رنگ روی تنه یا اندام‌ها نمود پیدا می‌کند و معمولاً در کودکان و جوانان دیده می‌شود. محرک این نوع پسوریازیس در بیشتر موارد عفونت دستگاه تنفسی فوقانی مثل عفونت استرپتوکوکی گلو است.

پسوریازیس پوسچولار

نوعی که ویژگی آن ظاهر شدن برجستگی‌های پر از چرک (پوسچول) است که با پوست قرمز احاطه شده‌اند. در این نوع پسوریازیس معمولاً دست‌ها و پاها بیشتر درگیر می‌شوند، اما شکلی از این نوع پسوریازیس وجود دارد که بیشتر قسمت‌های بدن را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. علائم این نوع پسوریازیس می‌توانند با داروها، عفونت‌ها، استرس یا مواد شیمیایی خاصی ایجاد بشوند.

پسوریازیس معکوس

نوعی که به صورت ناحیه‌هایی صاف و قرمز در نواحی چین‌های پوستی مثل زیر سینه‌ها، کشاله ران یا زیر بغل ظاهر می‌شود و ضایعه‌های آن می‌توانند با تعریق تشدید ‌شوند.

پسوریازیس اریترودرمیک

شکلی نادر اما شدید از پسوریازیس که با پوست قرمز و پوسته‌پوسته در بیشتر قسمت‌های بدن مشخص می‌شود و ممکن است آفتاب سوختگی شدید یا مصرف بعضی از داروها محرک ایجاد آن باشد. پسوریازیس اریترودرمیک می‌تواند بسیار جدی باشد و در بیشتر موارد در افراد مبتلا به انواع دیگر پسوریازیس که بیماری آن‌ها به‌خوبی کنترل نشده است، ایجاد می‌شود.

پسوریازیس چه علائمی دارد؟

علائم پسوریازیس از فردی به فرد دیگر متفاوت است، اما بعضی از علائم رایج آن عبارتند از:

• لکه‌های پوستی ضخیم و قرمز با پوسته‌های سفید-نقره‌ای که خارش یا سوزش دارند و معمولاً روی آرنج، زانو، پوست سر، تنه، کف دست و کف پا ظاهر می‌شوند.
• پوست خشک و ترک‌خورده که خارش یا خونریزی دارد.
• خارش
• تحریک، سوزش یا سوزن‌سوزن شدن پوست
• ناخن‌های ضخیم، با برآمدگی یا فرورفتگی
• کیفیت پایین خواب

علائم پسوریازیس معمولاً متناوبند، به این مفهوم که ممکن است متوجه شویم که در بعضی زمان‌ها علائم ما بدتر می‌شوند، که به آن‌ها دوره‌های شعله‌ور شدن بیماری گفته می‌شود و به دنبال آن‌ها دوره‌هایی از بهبودی را تجربه کنیم.

علت ابتلا به پسوریازیس چیست؟

نقش سیستم‌ایمنی در بروز پسوریازیس

پسوریازیس یک بیماری خودایمنی است، به این معنی که سیستم‌ایمنی بدن شروع به فعالیت بیش از حد و ایجاد مشکل می‌کند. در پسوریازیس سلول‌های ایمنی فعال شده و مولکول‌هایی تولید می‌کنند که باعث تکثیر سریع سلول‌های پوست می‌شوند، به همین دلیل است که پوست افراد مبتلا به این بیماری ملتهب و پوسته‌پوسته می‌شود. هرچند که علت دقیق فعال شدن نابجای سیستم‌ایمنی مشخص نیست، اما ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی در این فرآیند نقش دارند.

نقش ژنتیک در بروز پسوریازیس

بسیاری از افراد مبتلا به پسوریازیس سابقه خانوادگی ابتلا به این بیماری را دارند و بعضی از ژن‌هایی که ممکن است در ایجاد آن نقش داشته باشند، شناسایی شده‌اند، خیلی از این ژن‌ها در عملکرد سیستم‌ایمنی بدن نقش دارند.

نقش عوامل خارجی در بروز پسوریازیس

بعضی از عواملی خارجی که ممکن است شانس ابتلا به پسوریازیس را بیشتر کنند عبارتند از:

• عفونت‌ها، به‌ویژه عفونت‌های استرپتوکوک و HIV
• بعضی داروها، مثل داروهای درمان بیماری‌های قلبی، مالاریا و مشکلات روحی
• سیگار کشیدن
• چاقی

محرک‌ها و عوامل تشدیدکننده پسوریازیس

علائم پسوریازیس در بسیاری از افراد به دلیل عوامل خاصی به نام «محرک‌ها» ایجاد یا بدتر می‌شوند. آگاهی داشتن از محرک‌ها ممکن است به ما در جلوگیری از تشدید بیماری کمک کند.

محرک‌های رایج پسوریازیس عبارتند از:

• آسیب‌های پوستی (مثل بریدگی، خراش، نیش حشره یا آفتاب‌سوختگی)
• مصرف الکل
• سیگار کشیدن
• استرس
• تغییرات هورمونی (به ویژه در زنان از جمله در دوران‌های بلوغ و یائسگی)
• بعضی از داروها
• عفونت گلو (در بعضی از افراد که معمولاً کودکان و جوانان را شامل می‌شوند، بعد از ابتلا به عفونت استرپتوکوکی گلو، نوعی پسوریازیس به نام پسوریازیس قطره‌ای به‌وجود می‌آید، البته بیشتر افرادی که به عفونت استرپتوکوکی گلو مبتلا می‌شوند، به پسوریازیس مبتلا نمی‌شوند.)
• سایر اختلال‌های ایمنی (مثل HIV )

ابتلا به پسوریازیس خطر ابتلا به کدام بیماری‌ها را بیشتر می‌کند؟

• آرتریت پسوریاتیک، که یک شکل مزمن از آرتریت است و باعث درد، تورم و سفتی مفاصل و محل اتصال تاندون‌ها و رباط‌ها به استخوان‌ها می‌شود.
• حوادث قلبی‌عروقی، مثل حملات قلبی و سکته مغزی.
• مشکلات روحی، مثل عزت نفس پایین، اضطراب و افسردگی.
• افراد مبتلا به پسوریازیس ممکن است بیشتر در معرض ابتلا به بعضی سرطان‌های خاص، بیماری التهابی دستگاه گوارش (کرون)، دیابت، سندرم متابولیک، چاقی، پوکی استخوان، یووئیت (التهاب قسمت میانی چشم)، بیماری‌های کبدی و کلیوی قرار داشته باشند.

روش‌های تشخیص پسوریازیس

پزشک برای تشخیص پسوریازیس معمولاً پوست بدن، پوست سر و ناخن‌ها را از نظر علائم این بیماری معاینه می‌کند. همچنین ممکن است سوالاتی در مورد وضعیت سلامت، سابقه پزشکی ما و خانواده ما بپرسد، از جمله این‌که آیا:

• علائمی مثل خارش یا سوزش پوست داریم؟
• به تازگی بیمار بوده‌ایم یا استرس شدیدی را تجربه کرده‌ایم؟
• داروهای خاصی مصرف می‌کنیم؟
• آیا سابقه ابتلا به این بیماری را در اقوام خود داریم؟
• آیا در مفاصل خود درد یا حساسیت به لمس داریم؟

این اطلاعات به پزشک کمک می‌کند تا تشخیص دهد که آیا ما به پسوریازیس مبتلاییم یا نه و در صورت ابتلا، نوع آن چیست. برای رد سایر بیماری‌های پوستی شبیه پسوریازیس، پزشک ممکن است از قسمتی از پوست ما برای بررسی میکروسکوپی، نمونه‌برداری کند.

درمان دارویی پسوریازیس

• داروهای موضعی: شامل کرم‌ها، پمادها، لوسیون‌ها، فوم‌ها یا محلول‌ها، به‌ویژه آن‌هایی که حاوی کورتیکواستروئیدها هستند، معمولاً برای درمان افراد مبتلا به نوع خفیف تا متوسط بیماری استفاده می‌شوند. بعضی دیگر از درمان‌های موضعی شامل داروهای مبتنی بر ویتامین D، رتینوئیدها (از مشتفات ویتامین A) هستند.
• داروهای خوراکی از جمله استروئیدها، رتینوئیدها، داروهای خوراکی نوین و داروهای بیولوژیک. داروهای بیولوژیک با داروهای قدیمی‌تر که کل سیستم ایمنی بدن را تحت تاثیر قرار می‌دهند، متفاوتند و فقط بخش‌های خاصی از سیستم ایمنی را هدف قرار می‌دهند.

  مراقبت‌های روزانه در ابتلا به پسوریازیس: از ضدآفتاب تا ترک سیگار

• پوست خود را به خوبی مرطوب نگه داریم؛ در حمام از آب ولرم و صابون ملایم و بعد از حمام و در حالی که پوستمان هنوز مرطوب است، از لوسیون‌های مرطوب‌کننده استفاده کنیم.
• وزن خود را در محدوده سلامت حفظ کنیم؛ چاقی علائم پسوریازیس را بدتر می‌کند.
• سیگار را ترک کنیم؛ سیگار می‌تواند منجر به بدتر شدن علائممان شود.
• الکل ننوشیم؛ مصرف الکل علائم پسوریازیس را تشدید می‌کند.
• از قرار گرفتن بیش از حد در معرض آفتاب خودداری کنیم؛ قرار گرفتن به میزان کم در معرض نور خورشید می‌تواند علائم ما را کم کند، اما آفتاب بیش از حد می تواند باعث تشدید علائممان شود، بنابراین باید در این زمینه با پزشک خود مشورت کنیم.
• از محرک‌های شناخته شده  بپرهیزیم؛ باید سعی کنیم مواردی را که باعث شعله‌ور شدن پسوریازیس می‌شوند شناسایی و از آن‌ها دوری کنیم. گاهی استرس، هوای سرد، آسیب‌های پوستی، مصرف بعضی داروها و ابتلا به بعضی عفونت‌ها باعث شعله‌ور شدن بیماری می‌شوند.

• پسوریازیس می‌تواند بر سلامت روان ما تأثیر بگذارد و خطر اضطراب و افسردگی را بیشتر کند، در این شرایط مشورت با پزشک و حمایت اطرافیان می‌تواند به ما برای مقابله و زندگی با این بیماری کمک کند.